Nachtelijke wasstraat

Waarschijnlijk verklaren jullie mij voor gek als ik vertel dat ik vannacht door de wasstraat ben gegaan. “De wasstraat? Niks bijzonders toch? Maar waarom ’s nachts?” Jullie zien voor je hoe ik in het pikkedonker de wasstraat inrij om er aan de andere kant weer schoon uit te komen. En dat is precies wat ik gedaan heb! “Kan helemaal niet!”, zeggen jullie dan weer. “Er is nergens een wasstraat die je ’s nachts kunt gebruiken. Nou ja ergens op de wereld vast wel, maar niet in Nederland en al helemaal niet in Wageningen.” En tóch ben ik vannacht door de wasstraat gegaan!

Het zit zo: neurobioloog Brankele Frank, winnaar van de Slimste Mens najaar 2026, vertelde op de radio waarom slaap zo cruciaal is voor mensen. Onze hersenen liggen in een vochtbadje dat fungeert als een schokbreker. Als onze hersenen actief zijn, en dat zijn ze 24/7, scheiden ze afvalstoffen uit. Tegelijkertijd halen onze hersenen belangrijke hulpstoffen uit het hersenvocht; stoffen die nodig zijn om het brein goed te laten werken. Hoe lekker zou het zijn als dat hersenvocht af en toe eens ververst kon worden. Ik kan je geruststellen: dat gebeurt ook.

Het ‘oude’ hersenvocht wordt regelmaat opgezogen en afgevoerd. Gelijktijdig wordt een schotje nieuw hersenvocht toegevoegd. Tijdens dit proces van af- en aanvoer ben je éven niet helemaal scherp. Dat heb je niet in de gaten, maar toch. Nou gaat het verversingsproces in een goede slaap zo’n 20 keer sneller dan overdag. Slaap je slecht dan loop je een verversingsachterstand op die overdag ingehaald moet worden. En dat is lastig, want onze hersenen kunnen niet gelijktijdig verversen én supergeconcentreerd zijn. Dat is té arbeidsintensief. Tijdens zo’n verversingsronde heb je overdag dan ook merkbaar even een ‘onnozel-staar-voor-je-uit-momentje’.

Goed slapen is dus cruciaal zoals Brankele zegt. De hier opgedane kennis kun je natuurlijk heel goed gebruiken op het werk. Als een collega tijdens een saaie vergadering aan je vraagt waar je zit met je gedachten, zeg je voortaan dat je éven een time out hebt. Dit is heel wetenschappelijk onderbouwd. Het komt doordat je hersenen door de wasstraat gaan. En dat gaat overdag nou eenmaal niet zo snel!

Met deze breinkennis maak je beslist indruk op je collega’s. Je kunt ook nog eens de stress uit je werkdagen halen. De staar-voor-je-uit-momentjes zijn immers noodzakelijk voor je breinvochtverversing en liggen volledig buiten jouw invloedssfeer. Minder stress heeft een positieve uitwerking op je nachtrust waardoor ook de nachtelijke hersenspoelingen weer een stuk vlotter zullen gaan. Een win-win situatie voor iedereen.

Dus: Slaap goed en gebruik breinkennis.

Lees ook een eerder verhaal over mijn ervaringen met de wasstraat