Het laatste weekend van de kerstvakantie bedekte een dik pak sneeuw het hele land en meteen was alles ontregeld. Treinen kwamen tot stilstand en ook de bus reed niet meer. Vluchten werden geannuleerd. Vrachtwagens schoven tegen de vangrails en hellingen werden onneembaar. De files in de spekgladde spits waren zó lang dat ik mij afvroeg of deze mensen ooit nog thuis zouden komen.
En de scholen? De bleven aansluitend op de kerstvakantie gewoon nog een paar dagen dicht. Geen probleem. Deed niemand moeilijk over. Die leerkrachten konden toch met geen mogelijkheid de school bereiken? De scholen bleven dicht en alle kinderen kregen ijsvrij.
“IJsvrij?”, fulmineerde mijn zus verontwaardigd in de familie app. “Dat was vroeger wel anders. Wij moesten heel wat meer moeite doen om bij overdadige sneeuw niet naar school te hoeven komen.” Onze lagere school gaf nooit ijsvrij. Zelfs in de strenge winter van 1963 (de winter waarin mijn pasgeboren broertje zowat doodvroor – lees het verhaal nog maar eens terug) bleef de school open. Andere scholen gaven de kinderen vrijaf, maar onze school ging door alsof er geen witte wereld bestond.
De hiervoor opgevoerde zus had als tiener nogal een activistisch leventje. Op haar 17de kraakte ze haar eerste woonruimte. En bij kraken hoorde ook demonstreren. Demonstreren tegen van alles: de komst van kruisraketten, het Chileense regime, de ontruiming van een woonwagenkamp, enzovoorts. En nog staat ze op de barricade als onrecht daarom vraagt. Deze activistische houding zat er al vroeg in.
Het moet in een strenge winter eind jaren 60 zijn geweest. Vanwege sneeuw en gladheid was het onverantwoord om naar school te lopen, maar zoals gewoonlijk was onze schoolleiding onverbiddelijk. Dit maakte mijn 10-jarig zusje zó boos dat ze samen met haar klasgenoten een strijdlied bedacht. Toen de tekst klaar en geoefend was, pakten de kinderen elkaar stevig bij de schouders. In een lange sliert zwierven ze luid scanderend over het schoolplein; het ijzersterke lied eindeloos herhalend.
ROTSCHOOL!
TODSCHOOL!
LOOP MAAR NAAR DE NOORDPOOL!
ALLE KINDEREN HEBBEN VRIJ
MAAR WIJ ZIJN ER WEER NIET BIJ!
En het resultaat? Die middag kreeg de hele school ijsvrij. Tegen zoveel agressie was de schoolleiding niet opgewassen. Het was beter om toe te geven aan de actievoerders.
Natuurlijk was ik trots op die zus van mij. Zonder angst was ze opgestaan tegen de schoolleiding. Door haar heldhaftige actie konden alle kinderen van mijn school nu lekker gaan sleeën, sneeuwpoppen maken en een sneeuwballengevecht houden. Het werd een winter om nooit meer te vergeten.
Demonstreren lijkt in de verste verte niet meer op de actie van mijn 10-jarige zus. En voor het zo fel begeerde ijsvrij hoef je niet eens meer te demonstreren. Gewoon een beetje sneeuw en alles is ontregeld. Thuisblijven is het advies van Rijkswaterstaat. Iedereen moet thuisblijven! En dat geldt voor volwassenen én kinderen.
Andere tijden!
Vanzelfsprekender 